(Draft)
កិច្ចប្រជុំកំពូលនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយមេគង្គ-ឡានឆាង២០១៨​

ការបង្កើនការប្រើប្រាស់និងការអភិវឌ្ឍទេសចរណ៍
ថ្ងៃទី ០២-០៣ ខែ កក្កដា ឆ្នាំ ២០១៨​
សណ្ឋាគារដនច័ន្ធផាលេស វៀងច័ន្ទ​

ដោយ ខាន់ សុភីរម្យ​

ទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មានកម្ពុជា (AKP)
លោក ហ្សូ លី (Zhou Li)
សមាជិកគណនិពន្ធនៃកាសែតឆាយណាដេលី
លោក វិន ទិន (Win Tin)
និពន្ធនាយកព្រឹត្តិបត្តិ Northern Light Journal, មីយ៉ាន់ម៉ា
លោក សុផុន អុងហ្គារ៉ា (Sopon Onkgara)
អ្នកនិពន្ធ​ នៃ Manager News Group ថៃ
លោក ភី ហាវ លី (Phi Hoang Le)
អ្នកយកព័ត៌មាន​នៃ វិទ្យុសម្លេងវៀតណាម
លោក/លោកស្រី ជាអ្នកចូលរួមទាំងអស់

 

អរុណ​សួស្តី

វិស័យប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយនិងទេសចរណ៍ក្នុងតំបន់គួរបង្កើនកិច្ចសហប្រតិបត្តិការបន្ថែមទៀតប្រសិនបើយើងចង់ជំរុញការអភិវឌ្ឍវិស័យទេសចរណ៍នៅក្នុងតំបន់មេគង្គ-ឡានឆាង។

ប្រទេសកម្ពុជាបានក្លាយទៅជាទិសដៅដ៏ទាក់ទាញសម្រាប់ភ្ញៀវទេសចរជាតិនិងអន្តរជាតិ ការវិនិយោគបរទេសនិងសិទ្ធិធ្វើដំណើរគ្រប់ទីកន្លែង។ ផ្អែកលើលក្ខខណ្ឌសុវត្ថិភាពនិងសន្តិសុខប្រទេសកម្ពុជាបានរីកចម្រើនឥតឈប់ឈរនៅក្នុងគ្រប់វិស័យទាំងអស់ដោយធានាកំណើនសេដ្ឋកិច្ចមធ្យម 7,7 ភាគរយនៅក្នុង រយៈពេលមួយទស្សវត្សរ៍ចុងក្រុង ខណៈដែលអត្រាគ្មានការងារ​ធ្វើនិងអត្រាភាពក្រីក្របានថយចុះគួរឱ្យកត់សម្គាល់​ ដែលធ្វើឱ្យកម្ពុជាផ្លាស់ប្តូរពីប្រទេស​ដែលមាន​ចំណូលដ៏ទាបទៅជាសេដ្ឋកិច្ចដែលមានចំណូលមធ្យមកម្រិតទាបនិងមានកំណើន GDP ក្នុងមនុស្សម្នាក់ពី 223 ដុល្លារនៅឆ្នាំ 1998 ដល់ 1,438 ដុល្លារក្នុងឆ្នាំ 2017 ។ នេះបើតាមរបាយការណ៍ពីក្រសួងទេសចរណ៍ ។

វិស័យទេសចរណ៍បានរួមចំណែកដល់កំណើនដ៏គួរឱ្យកត់សម្គាល់នេះ។ នៅឆ្នាំ 2017 ដោយមានចំនួនភ្ញៀវទេសចរសរុបចំនួន 5,6 លាននាក់វិស័យទេសចរណ៍កម្ពុជាបានកើនឡើង 11,8 ភាគរយដែលបង្កើតបានចំណូលប្រមាណជា 3.638 លានដុល្លារស្មើនឹង 12.3 ភាគរយនៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបនិងផ្តល់ការងារផ្ទាល់ចំនួន 620.000 នាក់។

ក្នុងរយៈពេលបួនខែដំបូងនៃឆ្នាំ 2018 ប្រទេសកម្ពុជាទទួលបានភ្ញៀវទេសចរអន្ដរជាតិចំនួន 2,4 លាននាក់ដែលមានកំណើន 13,8% បើប្រៀបធៀបទៅនឹងរយៈពេលដូចគ្នាកាលពីឆ្នាំមុន។ ចក្ខុវិស័យនៅឆ្នាំ 2020 គឺដើម្បីស្វាគមន៍ភ្ញៀវទេសចរបរទេសចំនួន 7 លាននាក់ដែលនឹងបង្កើតការងារដោយផ្ទាល់ចំនួន 1 លាននាក់និងមានចំនួន 10 លាននាក់ក្នុងឆ្នាំ 2025 ដែលបង្កើតការងារធ្វើដោយផ្ទាល់ 1.2 លាននាក់ និង ហើយដល់ ឆ្នាំ 2030 កម្ពុជារំពឹងថា នឹងទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិ 15 លាននាក់ ដែលនឹងផ្តល់ការងារផ្ទាល់ប្រមាណ 2 លាននាក់។

ទាំងនេះគឺជាសមិទ្ធិផលនៃវិស័យទេសចរណ៍កម្ពុជាប៉ុន្តែយើងមិនអាចបំភ្លេចបាននូវតួនាទីសំខាន់របស់វិស័យសារព័ត៌មាន។

ជាមួយនឹងជោគជ័យទាំងនេះវិស័យប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយកម្ពុជាកំពុងធ្វើការរួមគ្នាដើម្បីលើកកម្ពស់វិស័យទេសចរណ៍។

កាសែតជាតិចំនួន 353 និងកាសែតអន្តរជាតិចំនួន 44, ទស្សនាវដ្តីអន្តរជាតិចំនួន 126 និងទស្សនាវដ្តីអន្តរជាតិ 61, ព្រឹត្តិប័ត្រព័ត៌មានចំនួន 21, ស្ថានីយវិទ្យុ ជាង១០០ នៅរាជធានីភ្នំពេញនិង នៅក្នុងបណ្តាខេត្តផ្សេងៗ ស្ថានីយ៍ទូរទស្សន៍ ២២ ប៉ុស្តិ៍ ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយតាមអ៊ិនធរណេតរាប់សិប សូម្បីតែបណ្តាញសង្គមដូចជា Facebook, Telegram, Twitter, Line, Snapchat ... ក៏កំពុងដើរតួនាទីយ៉ាងសកម្មក្នុងការជំរុញវិស័យទេសចរណ៍ផងដែរ ។

មាតិការស្តីពីវិស័យទេសចរណ៍និងរឿងរ៉ាវពាក់ព័ន្ធដទៃទៀតនៅក្នុងវិស័យនេះជាទូទៅត្រូវបានរំលេចឡើងនៅតាមស្ថាប័នបណ្តាញផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានសំខាន់ៗ នៅកម្ពុជាជាពិសេសប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយដែលមានអ្នកតំណាងនៅទីនេះដូចជា AKP, មជ្ឈមណ្ឌលសារព័ត៌មានដើមអំពិល កាសែត រស្មីកម្ពុជា និង គេហទំព័រ ថ្មី ថ្មី  ។ ល។

ជាមួយនឹងបរិបទនេះតើប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយកម្ពុជាយកចិត្តទុកដាក់លើវិស័យទេសចរណ៍គ្រប់គ្រាន់ហើយឫនៅ? ចម្លើយរបស់ខ្ញុំគឺប្រហែលជាមិនទាន់ទេ។ ដោយសារវិស័យទេសចរណ៍នៅកម្ពុជានៅមានសក្តានុពលកាន់តែច្រើនដែលយើងមិនទាន់បានបង្ហាញឱ្យ ភ្ញៀវទេសចរនិងអ្នកអានបានដឹង។ កម្ពុជានៅមានសក្តានុពលច្រើននៅពីក្រោយអត្ថបទដែល បានផ្សព្វផ្សាយ ទាំង ភាពវិជ្ជមាន និង អវិជ្ជមានប្រសិនបើយើងយកចិត្តទុកដាក់បន្ថែមទៀត។

យោងតាមការធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពចុងក្រោយបំផុតដោយក្រសួងទេសចរណ៍កម្ពុជា បច្ចុប្បន្ន កម្ពុជា​​ មានរមណីយដ្ឋានទេសចរជិត 400 កន្លែង នៅក្នុងនោះសហគមន៍ទេសចរណ៍និង អេកូទេសចរណ៍មានចំនួន 56 កន្លែង។ សេវាកម្មទេសចរណ៍នៅកម្ពុជារួមទាំងកន្លែងស្នាក់នៅកន្លែងភោជនីយដ្ឋាន មជ្ឈមណ្ឌលកម្សាន្តក៏ដូចជាមគ្គុទ្ទេសក៍ទេសចរណ៍បានកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំង។

យោងតាមស្ថិតិដែលបានចេញផ្សាយ កម្ពុជា មានសណ្ឋាគារចំនួន 781 ផ្ទះសំណាក់ 2.255 ភោជនីយដ្ឋានចំនួន 2.239 កន្លែងកំសាន្តចំនួន 881 កន្លែងភ្នាក់ងារទេសចរណ៍ 619 និងមគ្គុទ្ទេសក៍ចំនួន 6.123 ដោយពួកគេអាចនិយាយ 12 ភាសា ខណៈដែល នៅឆ្នាំ 2016 ប្រទេសកម្ពុជាមានសណ្ឋាគារតែ 647 ប៉ុណ្ណោះផ្ទះសំណាក់ 1.996 ភោជនីយដ្ឋាន 1.844 និងមជ្ឈមណ្ឌលកំសាន្តមនុស្សពេញវ័យ 688 ។

ទាំងនេះគឺជាគំនិតរបស់ខ្ញុំផ្ទាល់ពីបរិបទរបស់ប្រទេសកម្ពុជាដើម្បីចែករំលែកជាមួយអ្នកទាំងអស់គ្នាប៉ុន្តែនៅក្នុងតំបន់មេគង្គ-ឡានឆាង  ខ្ញុំគិតថានៅមានសក្តានុពលនិងឱកាសកាន់តែច្រើនដែលវិស័យទាំងពីរ (វិស័យទេសចរណ៍និងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ) នៅក្នុងតំបន់គួរតែ សម្លឹងមើលកិច្ចសហការបន្ថែមទៀតសម្រាប់កំណើនតំបន់ជាវិជ្ជមានពីវិស័យទាំងពីរនេះ។